Metal Sektörü (Talaşlı İmalat Makineleri) ve İş Kazaları Sebepleri

0
130

Metal Sektörü (Talaşlı İmalat Makineleri), iş kazalarının yaygın bir şekilde meydana geldiği iş alanlarından biri olmakla birlikte bu sektörde İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetinin uygulanması son derece önemlidir.

Metal sektörü, yapısı gereği oldukça yaygın bir alt sektörler grubunu kendi içinde barındırmaktadır ve ülkemizde motor sektör olma özelliği ile bilinmektedir. Yoğun bir rekabetin yaşandığı ve esnek çalışma biçimlerinin yaygın olarak kullanıldığı bu sektör pek çok işkolunu kapsar. Demir- çelik, döküm, ham çelik, demir- dışı metaller olarak; alüminyum ve bakır olmak üzere ana sanayi kolları metal iş kolunun kapsamındadır. Ayrıca, makine ve beyaz eşya, motorlu araçlar, tarım makineleri ve araçları, çelik yapılar ve doğramalar da metal iş kolunun altındadır.

Torna tezgâhlarında meydana gelen iş kazalarının sebepleri

Torna tezgâhlarında tehlikeli parçalar; işin bağlandığı ayna, ana mil, talaş milleri, kalem siperi, kasnak ve kayışlar ile fener mili (iş mili) içine sokularak aynaya bağlanan uzun çubukların tornadan dışarı çıkmış uçlarıdır. Torna tezgâhlarındaki başlıca tehlikeler; tezgâh hareket halindeyken ölçme ve ayar yapmaya kalkışılması, ayna anahtarının, aynanın üzerinde unutulması, iş parçanın aynaya iyi bağlanmaması, işçinin tezgâh çalışmıyor diye aynaya yaslanmış veya elini koymuş olması, işçinin elbise kollarının bol olması ve kol ucunu tezgâha kaptırması, tezgâh hareket halindeyken talaşların temizlenmesi torna tamamen durmadan fener mili (iş mili) dönme hızının değiştirilmeye kalkışılması, torna da dönmekte olan bir iş parçasının sapsız eğe ile eğelemeye kalkışılmasıdır.

  • Freze tezgâhlarında meydana gelen iş kazalarının sebepleri

Frezelerde kazaların başlıca nedeni, çıkan talaşların ince, kısa ve küçük oluşudur. Frezelerde çalışanlara gözlük verilmemesi ya da kullanmalarının tavsiye edilmemesi göz kaybı ile neticelenebilmektedir. Freze tezgâhlarındaki başlıca tehlikeler; işlenen parça alındıktan sonra bıçakların açık bırakılması, tezgâh çalışırken talaş temizlemek için bıçak veya milin üzerinden uzanılması, işlenen parçanın gevşemesi, talaş temizlemek için elin kullanılması, talaş fırlaması, meydana gelen gerilimler nedeniyle bıçak kırılması, dönen bir frezenin yakınında bez, üstüpü veya temizleme fırçası kullanılması, ağır araçların yalnız kaldırılmaya çalışılmasıdır.

  • Planya ve vargel tezgâhlarında meydana gelen iş kazalarının sebepleri

İş parçasının iyi bağlanmaması, iş parçasının gevşemesi, mıknatıslı tablalar kullanıldığı zaman elektrik akımının tezgâh çalışmadan önce verilmesi, çalışma için yeterli alanın olmayışı, tezgâh gövdesi ile tablası arasına kişilerin ve başka cisimlerin sıkışması, talaş fırlaması, tezgâhtaki iş bitince motorun durdurulmaması, tezgâhın çalışırken yağlanmaya kalkışılması, talaşları temizlemek için ellerin kullanıp, işlem görmesidir.

  • Matkap tezgâhlarında meydana gelen iş kazalarının sebepleri

Her zaman iyi bilenmiş matkap kullanılmalıdır. İşlenecek parça asla elle tutulmamalı her seferinde tezgâha tespit edilmelidir. Parça tespit edildiği yerden fırlaması halinde elle tutulmamalıdır. Tezgâhın bakım ve onarımı yapıldığı sırada tezgâh hiçbir sebeple çalıştırılmamalıdır. Talaşın temizleme işlemi fırça ile yapılmalı basınçlı hava veya elle temizleme yapılmamalıdır. Dönen matkabın yanından uzanılmamalıdır. Hiçbir zaman anahtar veya başka takımlar, tezgâhın tablası veya mengenenin üstünde bırakılmamalıdır. Tezgâhı çalışmaya başlatmadan önce, üzerindeki boşta olan bütün parça ve takımlar kaldırılmalıdır. Kullanıcı tezgâhından ayrılmadan önce tezgâhını 22 stop etmeli, durduğunu görmelidir. Matkapla çalışma sırasında gözlük kullanılmalıdır.

  • Ayaklı zımpara tezgâhlarında meydana gelen iş kazalarının sebepleri

Zımpara taşını ilk olarak veya yeniden taktıktan sonra çalıştırırken karşısında durmak, (taş kırık veya çatlak olabilir) dönen bir taşın yakınında işi ölçmeye yeltenmek, ellerin zımpara taşı ile temas etmesi, sarkan giysi veya saçların taşa veya taş miline kaptırılması, işlenen parçanın destek ve koruyucu ile taş arasında sıkışması, desteğin kusurlu olması, uygunsuz biçim veya boyutlarda yanlış pozisyonda ya da gevşek veya ayarsız olması, taş patlaması ve bundan ileri gelen parça fırlamaları, taşın uygunsuz çalıştırılması (yetersiz baskılar, çarpmalar gibi) ayarsızlık, dengesizlik, yatak aşınmaları gibi nedenlerden dolayı sarsıntı olması, tasarlanmış yan baskıların yapılması, yani taşın çevresi yerine yan yüzeylerin üzerinde çalışılması, göze talaş fırlamasıdır. Küçülmüş zımpara taşları kullanılıyor olmamalıdır. Ellerin zımpara taşı ile teması, sarkan giysilerin, saç ve benzerlerinin taş veya muylu tarafından kapılması, taş patlaması gibi tehlikeleri bulunmaktadır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasının yanınında İş Kanunu ve Borçlar Kanunu gereği işverenlerin çalışanlarının sağlık ve güvenliğini sağlamak için zorunlu önlem alma, eğitimleri verme ve teftişleri yapma mükelleflikleri bulunmaktadır.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here