Türkiye’de Yapı Üretim Sektöründe Meydana Gelen İş Kazaları ve İşçi Sağlığı İş Güvenli Sorunu

0
172

Türkiye’de yapı üretim sektörü, ülke ekonomisinin başını çeken sektörlerden biridir. Ülke genelinde istihdam yaratma açısından da birinci sırada yer almaktadır. Bu derece büyük çaptaki bir sektörde sorunlar da büyük olmaktadır. Söz konusu bu sorunlardan biri iş sağlığı ve güvenliği sorunudur. Ülkemizde yapı üretim sektöründeki iş sağlığı ve güvenliği sorunu oldukça önemli boyutlardadır.

Türkiye’deki Yapı Üretim Sektörünün Kaza Sıklığı Açısından Değerlendirilmesi

Tablo 2: Şantiyelerde meydana gelen iş kaza tiplerinin sayısal değerleri 1995-2004

ÖLÜMYARALANMATOPLAM
 KAZA TİPİSayı%Sayı%Sayı%
İnsan Düşmesi53836.642627.796428.8
Malzeme Düşmesi1399.520210.834110.2
Malzeme Sıçraması50.31588.41634.9
Kazı Kenarının Göçmesi986.7402.11384.1
Yapı Kısmının Çökmesi865.9241.31103.3
Elektrik Çarpması21214.4341.82467.3
Patlayıcı Madde kazaları372.5653.51023.0
Yapı Makinesi Kazaları16211.0593.12216.6
Tezgâhlara ve Mak. El. Uzuv Kaptırma52527.952515.7
Malzeme arasında-altında uzuv sıkışması10.11809.61815.4
El Aletleri ile Ele Vurma361.9361.1
Sivri Uçlu Keskin Kenarlı Cisimlerle Yaralanma703.7702.1
Şantiye içi Trafik Kazaları15110.3261.41775.3
Diğer Tipteki Kazalar392.7341.8732.3
TOPLAM146818693347

 

Kaza sıklığı, genellikle bir yıl olarak seçilen bir zaman diliminde, çalışan 1000 kişi başına düşen iş kazası sayısını ifade etmek için kullanılmaktadır. Yapı üretim sektöründeki kaza sıklığı değerlerinin belirlenmesi ile konuyu daha iyi değerlendirmek mümkündür. Yukarıdaki kaza sıklığı değerlerine bakıldığında, yapı üretim sektörünün Türkiye geneline göre daha iyi durumda olduğu görülmektedir. Ancak bu durum her sene için geçerli değildir. Genel olarak değerlendirme yapmak gerekirse, yapı üretim sektörü Türkiye geneline göre daha iyi durumdadır.

Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından 2005 ve 2006 yıllarına ait bu konu ile ilgili değerler belirtilmediğinden bu yıllara ait bilgilerin değerlendirmesi yapılamamıştır. Yukarıdaki verilerden, ülkemiz yapı üretim sektöründe iş sağlığı ve güvenliği konusuna verilmesi gereken önemin ciddiyeti anlaşılmaktadır.

İş Kazalarının Temel Nedenleri

Genel olarak iş kazalarının nedenleri, bireysel nedenler ve çevresel nedenler olarak iki grupta toplanabilir. Bu konu detaylı bir şekilde ele aldığında ise çok yönlü etkenlerin olduğu görülebilir. Planlama, yönetim, uygulama, denetim ile ilgili nedenler olarak gruplandırmaların yanı sıra teknik, sosyal, fiziksel ve psikolojik, ekonomik ve bunlara benzer nedenlerin olduğu gruplamalar da yapılabilmektedir. Bu nedenle, kaza nedenleri belirli bir biçimde sabit olarak değerlendirmek doğru olmamaktadır. Alman araştırmacı Chossy’nin aşağıda belirtilen gruplandırması, kaza nedenlerinin çok yönlü olduğunu göstermektedir;

  1. Planlama ve Yönetim ile İlgili Hususlar

  • Konstrüksiyon planlamasındaki eksiklikler
  • İşletme planının dikkate alınmaması
  • Yapım sürelerinin kısa tutulması
  • İşlerin, konusunda uzman olmayan firmalara verilmesi
  • Uygulamadaki kontrol ve denetimin yetersiz olması
  • Çeşitli firmaların beraber çalışmalarının iyi düzenlenememesi

2. Yapımla İlgili Hususlar

  • Konstrüktif eksiklikler
  • Kötü yapı malzemesi kullanılması
  • İşin niteliğine uygun olmayan malzeme kullanılması
  • İşçilik hataları yapılması

3. Şantiye Donanımı ile İlgili Hususlar

  • Ekipmanların hiç bulunmaması veya yetersiz olması
  • Ekipmanların yapılan işe uygun olmaması
  • Malzeme kusurlarının bulunması
  • Konstrüktif eksiklikler bulunması
  • Koruma önlemlerinin eksik olması

4. Çalışma ile İlgili Hususlar

  • Ön hazırlık çalışmalarının, şantiye kuruluşunun hatalı veya eksik olması
  • Makine araç ve tertibatlarının kontrolünün yeterli olmaması
  • Yetersiz veya eğitilmemiş işgücü kullanılması
  • Çalışanların gerektiği gibi denetlenmemesi

İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasının yanınında İş Kanunu ve Borçlar Kanunu gereği işverenlerin çalışanlarının sağlık ve güvenliğini sağlamak için zorunlu önlem alma, eğitimleri verme ve teftişleri yapma mükelleflikleri bulunmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here